หลักการทำงานของระบบ Off Grid
ระบบโซล่าเซลล์ออฟกริดทำงานแตกต่างจากระบบ On Grid ตรงที่ไม่พึ่งพาไฟฟ้าจากการไฟฟ้าเลยแม้แต่น้อย โดยสามารถสรุปเป็น 4 ขั้นตอนหลัก ดังนี้
-
แผงโซล่าเซลล์รับแสงอาทิตย์และแปลงเป็นไฟฟ้ากระแสตรง (DC)
-
ไฟฟ้าที่ผลิตได้จะถูกชาร์จเก็บไว้ในแบตเตอรี่ก่อนนำไปใช้งาน
-
เมื่อต้องการใช้ไฟ อินเวอร์เตอร์จะแปลงไฟจากแบตเตอรี่เป็นไฟฟ้ากระแสสลับ (AC) ให้ใช้งานในบ้านได้
-
ระบบจ่ายไฟต่อเนื่องได้ทั้งกลางวันและกลางคืนโดยไม่ต้องพึ่งไฟหลวงเลย
ข้อดีของระบบโซล่าเซลล์ Off Grid
ระบบ Off Grid มีข้อดีที่ตอบโจทย์พื้นที่ห่างไกลและบ้านที่ไฟดับบ่อยอยู่ 3 ด้าน ดังนี้
-
ไม่ต้องพึ่งสายส่งไฟหลวง เหมาะกับพื้นที่ที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง
-
แบตเตอรี่จ่ายไฟต่อเนื่อง เมื่อไฟหลวงดับ
-
ใช้ไฟได้ตลอด 24 ชั่วโมง ทั้งกลางวันและกลางคืนจากพลังงานที่เก็บไว้ในแบตเตอรี่
ดูวิธีสำรองไฟตอนไฟดับเพิ่มเติมได้ที่: โซลาร์+แบต ใช้ไฟตอนไฟดับได้จริงไหม?
ข้อจำกัดของระบบ Off Grid
แม้ระบบ Off Grid จะให้อิสระด้านพลังงานเต็มที่ แต่ก็มีข้อจำกัดสำคัญ 4 ข้อที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจติดตั้ง
-
ต้นทุนสูงกว่า: เพราะต้องมีแบตเตอรี่ความจุสูงเพื่อสำรองไฟให้พอใช้ทั้งวัน
-
คืนทุนนานกว่า: ประมาณ 7-10 ปีขึ้นไป เนื่องจากมีต้นทุนแบตเตอรี่เพิ่มเข้ามา
-
ต้องดูแล / เปลี่ยนแบตเตอรี่: แบตเตอรี่มีอายุการใช้งานจำกัด ต้องบำรุงรักษาตามระยะเวลา
-
ต้องคำนวณโหลดให้แม่นยำ: ต้องออกแบบขนาดแบตเตอรี่และแผงโซล่าเซลล์ให้เพียงพอกับการใช้งานจริง ไม่เช่นนั้นอาจไฟไม่พอใช้
ระบบ Off Grid เหมาะกับใคร?
ระบบออฟกริดเหมาะกับกลุ่มผู้ใช้ไฟ 5 กลุ่มหลัก ๆ ดังนี้
-
พื้นที่ที่สายส่งไฟฟ้าเข้าไม่ถึง: เช่น บ้านสวนบนดอย หรือพื้นที่ชนบทห่างไกลจากตัวเมือง
-
ฟาร์มเกษตรและสวนผลไม้: ที่ต้องการไฟใช้กับปั๊มน้ำ ระบบให้น้ำ หรือไฟส่องสว่างในพื้นที่เพาะปลูก
-
ไซต์งานก่อสร้างชั่วคราว: ที่ยังไม่มีการเดินสายไฟฟ้าถาวรเข้าพื้นที่
-
บ้านที่เจอไฟดับบ่อยจนกระทบอุปกรณ์ไฟฟ้า: ต้องการไฟสำรองที่มั่นคงตลอดเวลา
-
คนที่อยากมีอิสระด้านพลังงาน: ไม่ต้องรอไฟหลวง ไม่ต้องกังวลเรื่องบิลค่าไฟจากการไฟฟ้า
แบตเตอรี่และการคำนวณขนาดระบบ Off Grid
หัวใจสำคัญของระบบโซล่าเซลล์ Off Grid คือ แบตเตอรี่ เพราะเป็นตัวกำหนดว่าบ้านจะมีไฟใช้ได้นานแค่ไหนโดยไม่พึ่งไฟหลวง โดยการเลือกความจุแบตเตอรี่ (kWh) ต้องมีการคำนวณขนาดแบตจากปริมาณการใช้ไฟช่วงกลางคืนและอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ใช้งานจริง ซึ่งควรให้วิศวกรเป็นผู้คำนวณโหลดให้แม่นยำ เพื่อไม่ให้แบตเตอรี่เล็กเกินไปจนไฟไม่พอใช้ หรือใหญ่เกินความจำเป็นจนสิ้นเปลืองงบประมาณ
ต้องการดูวิธีเลือกแบตเตอรี่โซล่าเซลล์แบบละเอียดเพิ่มเติม สามารถอ่านได้ที่: แบตเตอรี่โซล่าเซลล์ ยี่ห้อไหนดี เลือกแบบไหนถึงจะคุ้มทุน